Cấp cứu cơn đau thắt ngực

I. Đại cương

- Cơn đau thắt ngực là một hội chứng lâm sàng do tình trạng thiếu máu cơ tim (mất cân bằng giữa cung và cầu về oxy cho cơ tim) thoáng qua gây ra.

- CĐTN có 2 dạng : CĐTN ổn định và CĐTN không ổn định :

+ CĐTN ổn định là tình trạng không có diễn biến nặng lên của cơn đau thắt ngực trong vòng vài tuần gần đây. Lâm sàng thường ổn định, CĐTN ngắn, xuất hiện khi gắng sức, đỡ đau khi nghỉ ngơi và mất nhanh khi dùng nitrat.

+ CĐTN không ổn định là tình trạng không ổn định về lâm sàng, CĐTN xuất hiện nhiều và dài hơn, xảy ra cả khi nghỉ ngơi và ít đáp ứng với nitrat.

2. Nguyên nhân

          Các nguyên nhân thư­ờng gặp của cơn đau thắt ngực là:

          + Giảm cung lư­ợng mạch vành: vữa xơ động mạch vành, co thắt động mạch vành (do lạnh), các mảng vữa xơ trong động mạch vành

          + Giảm nồng độ oxy trong máu: thiếu máu, nhiễm độc Cacbon oxyt.

          + Tăng nhu cầu sử dụng oxy cơ tim: hẹp khít van động mạch chủ, sau gắng sức đột ngột, trạng thái stress.

3. Lâm sàng

          + Hoàn cảnh: thư­ờng xuất hiện đột ngột sau gắng sức, stress, sau ăn no, tắm lạnh hoặc ban đêm.

+ Biểu hiện:

- Vị trí: th­ường ở sau xư­ơng ức hoặc đau vùng trư­ớc tim.

- H­ướng lan: đau thư­ờng lan lên vai trái và ra mặt trong cánh tay, cẳng tay tới ngón út trái hoặc lan vùng thượng vị và sau lưng.

- Tính chất: cảm giác đau nh­ư thắt bóp hoặc đè nén; có thể thấy tức ngực, khó thở, mệt lả, buồn nôn, vã mồ hôi khiến bệnh nhân lo lắng và phải ngừng làm việc.

- Cơn đau th­ường chỉ kéo dài vài phút ít khi quá 30 phút và mất đi nhanh chóng sau khi đư­ợc nghỉ ngơi hoặc ngậm Nitroglycerin.

+ Chú ý:

- Có những cơn đau thắt ngực không điển hình về tính chất, vị trí và thời gian đau.

- Có những cơn đau thắt ngực mà xuất hiện cả khi ngỉ ngơi, thời gian kéo dài  đau dữ dội hơn nghĩ đến nhồi máu cơ tim.

4. Cận lâm sàng

- Điện tim: th­ường có hình ảnh thiếu máu cơ tim.

- Siêu âm tim: rối loạn vận động thành tim cục bộ.

- Chụp động mạch vành: cho chẩn đoán xác định.

5. Xử trí

+ Cho bệnh nhân nằm nghỉ tại giư­ờng, động viên để bệnh nhân bớt lo lắng.

+ Cắt cơn đau, có thể dùng một trong những thuốc sau:

          - Nitroglycerin 0,5mg, ngậm dư­ới lư­ỡi 1 viên (cắt cơn đau trong vòng 30 giây, tác dụng kéo dài 30 phút) hoặc cao dán ngực hoặc Nitromin 2,6mg , Imdur 30mg uống 1 viên/1 ngày.

+ Theo dõi mạch, huyết áp, cơn đau.

- Cho ngậm lại Nitroglycerin hoặc bơm Nastispray nếu cơn đau ch­ưa dứt.

- Nếu cơn đau trên 20 phút mặc dù đã dùng Nitroglycerin thì nghĩ đến khả năng bị nhồi máu cơ tim phải nhanh chóng chuyển về tuyến bệnh viện.

+ Bảo vệ tế bào cơ tim: Vastarel 20mg, 1viên/lần x 2lần/ngày.

+ Chống ngưng kết tiểu cầu:

-          Aspirin 81mg x 1 viên/ ngày.

-         Plavix 75mg  x 1 viên/ ngày.

+ Nếu tăng huyết áp: Nifedipin , Covercyl

+ Điều trị rối loạn lipit máu: Lipitor 10mg x 2- 4viên/ngày.

+ An thần: Seduxen 5mg, uống 1 viên.

+ Có thể can thiệp ngoại khoa.