1. Đại cương
Có nhiều biện pháp tránh thai, mỗi biện pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm
riêng. mỗi cá nhân có thể lựa chọn cho mình biện pháp cho phù hợp, ít tác dụng
phụ, ít biến chứng phù hợp từng gia đình.
2. Các biện
pháp tránh thai
2.1. Ba biện
pháp tránh thai tạm thời.
2.1.1. Bao cao su:
+ Cơ chế tác dụng:
ngăn cản tinh trùng gặp trứng nên không có hiện tượng thụ tinh.
+Thuận lợi: Hiệu quả tránh thai cao 99%, Bảo vệ phòng chống
bệnh lây qua đường tình dục, an toàn, dễ sử dụng, không có tác dụng phụ.
+ Không thuận lợi:
Phải thường xuyên sử dụng, Có một số trường hợp dị ứng với cao su.
+ Chỉ định: tất
cả các trường hợp muốn áp dụng biện pháp tránh thai tạm thời và những trường hợp
có nguy cơ cao mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục
2.1.2. Thuốc tránh thai
+ Cơ chế tác dụng: ức chế phóng noãn, ngăn cản sự
di chuyển của tinh trùngvà sự làm tổ của trứng đã thụ tinh.
+ Chỉ định: Phụ nữ muốn tránh thai
bằng thuốc mà không có chống chỉ định, có tiền sử chửa ngoài tử cung, chu kỳ
kinh nguyệt bị rối loạn, kinh nguyệt kéo dài và nhiều và tiền sử gia đình về
ung thư buồng trứng.
+ Chống chỉ định:
có thai hoặc nghi ngờ có thai, có bệnh mạn tính( tim mạch, cao huyết áp, suy
tim, rối loạn đông máu, gan mật, nội tiết...), đau nửa đầu, khối u sinh dục và
u vú và người đang dùng thuốc điều trị lao, nấm, chống co giật.
+ Thuận lợi: hiệu
quả tránh thai cao( khoảng 99 %), giảm nguy cơ mắc ung thư, chửa ngoài tử cung,
thiếu máu và an toàn sử dụng dễ dàng tạo vòng kinh đều mà không ảnh hưởng đến
tình dục.
+ Không thuận lợi: phải uống thuốc hàng ,có nhiều
trường hợp chống chỉ định, và có một số tác dụng phụ nhưng không phòng tránh được
bệnh lây truyền qua đường tình dục.
+ Tác dụng phụ:
tăng cân nhẹ, buồn nôn hoặc nôn , chóng mặt, đau đầu,căng tức vú xạm da, trứng
cá.
+ Phân loại và
cách sử dụng:
Thuốc viên: Có hai loại Viên phối hợp:
trong thành phần của thuốc có Progestine và Estrogen.Viên đơn thuần: Chỉ có
Progestin, dành cho phụ nữ cho con bú.
Thuốc được đóng hai loại vỉ: 21 viên và 28 viên.
Cách sử dụng: Uống viên thứ nhất
vào ngày thứ nhất của chu kỳ kinh . Uống liên tục mỗi ngày một viên vào một giờ
nhất định.Uống thứ tự theo chiều mũi tên ghi sau vỉ thuốc.
2.1.3. Dụng cụ tử cung (DCTC)
+ Cơ chế: ngăn cản sự làm tổ của trứng.
+ Chỉ định:cho tất cả phụ nữ muốn tránh thai tạm
thời bằng DCTC mà không có chống chỉ định.
+ Chống chỉ định: chưa có thai lần nào, rong
kinh, kinh nhiều, đau bụng kinh, rong huyết, có thai hoặc nghi ngờ có thai, có bệnh tim nặng, thiếu máu nặng, rối loạn đông máu,
cơ địa dễ nhiễm khuẩn.Tiền sử chửa ngoài tử cung, viêm nhiễm đường sinh
dục chưa điều trị khỏi, có bệnh lây truyền qua đường tình dục và tử cung dị dạng,
có khối u, sa sinh dục độ 2 trở lên.
+ Thuận lợi: hiệu quả tránh thai cao (97-
99%), Đặt và tháo dễ dàng, sau khi tháo dễ có thai trở lại mà không ảnh hưởng tới
tình dục, cho con bú.
+ Không thuận lợi
: phải đến cơ sở y tế để đặt và tháo, có một số tác dụng phụ và không phòng
tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
+ Tác dụng phụ: đau
bụng, rong kinh rong huyết
+ Biến chứng: rong
kinh rong huyết kéo dài gây thiếu máu, chửa ngoài tử cung,nhiễm khuẩn.
+ Thời điểm đặt
DCTC:Tốt nhất sau sạch kinh 2-3 ngày hoặc sau đẻ: 6 tuần.Sau nạo hút hoặc sảy thai (nếu bảo đảm không sót
rau, không nhiễm khuẩn).
* Tránh thai khẩn cấp
- Chỉ định: giao hợp không được bảo vệ. Sự cố
khi sử dụng biện pháp tránh thai khác như: thủng bao cao su, chưa có vỉ thuốc uống
tiếp theo, chưa tiêm mũi tránh thai khác khi mũi tiêm trước đã hết tác dụng.
- Các biện pháp.
+ Dùng thuốc: Viên Postinor: liều 2
viên. Uống viên đầu tiên trong vòng 72 giờ
sau khi giao hợp. Tuty nhiên uống càng sớm càng tốt. Uống viên thứ 2 sau viên
thứ nhất 12 giờ. Trường hợp không có thuốc có thể sử dụng viên tránh
thai kết hợp. Cách dùng như postinor nhưng thay cho 1 viên Postinor bằng 4 viên
tránh thai kết hợp.
Chú
ý: không được sử dụng biện pháp tránh thai khẩn cấp như một biện pháp tránh
thai lâu dài.
2.2. Hai biện
pháp tránh thai lâu dài
2.2.1. Đình sản nam
- Hiệu quả tránh thai rất cao.
- Thủ thuật đơn giản, nhanh, không
cần nằm viện.
- Không ảnh hưởng tới sức khoẻ,
tình dục.
Không
thuận lợi
- Khi cần đẻ con thì khó khăn.
Kỹ thuật:
Cắt hoặc thắt hai ống dẫn tinh.
2.2.2. Đình sản
nữ
Chỉ định
Tất cả phụ nữ trên 35 tuổi không muốn có
thêm con, có sự tự nguyện của cả 2 vợ chồng, con nhỏ nhất trên 3 tuổi, khoẻ mạnh.
Thuận lợi
- Hiệu quả tránh thai rất cao.
- Không ảnh hưởng tới sức khoẻ,
tình dục.
Không thuận lợi
- Phải chịu mộ thủ thuật nhỏ
2.3. Một số
biện pháp tránh thai khác
+ Vô kinh cho con bú
+ Xuất tinh ngoài âm đạo
+ Thuốc diệt tinh trùng
